Củ ngải là gì? Công dụng, cách dùng và lưu ý khi sử dụng

14/03/2024

Mục lục [ Ẩn ]

Củ ngải là một vị thuốc quý chứa nhiều dược chất có lợi cho sức khỏe. Hãy cùng đọc ngay bài viết dưới đây để có thêm nhiều thông tin về thảo dược này cũng như công dụng và cách dùng nó sao cho hiệu quả nhé.

Củ ngải là gì? Công dụng, cách dùng và lưu ý khi sử dụng
Củ ngải là gì? Công dụng, cách dùng và lưu ý khi sử dụng 

1. Tìm hiểu chung về củ ngải

Củ ngải chính là phần củ của cây ngải, một loại cây thuộc họ Gừng (Zingiberaceae). Có 2 loại chính là củ ngải tiêncủ ngải đen. Trong bài viết này, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu kỹ hơn về cả 2 loại ngải này nhé.

1.1. Đặc điểm của cây ngải tiên

Ngải tiên là loại cây ưa ẩm, sinh trưởng tốt ở những vùng có khí hậu mát mẻ. Hình dáng của loài cây này có nhiều nét tương tự như những cây thuộc họ gừng khác, nhất là cây gừng ta. Tuy nhiên, có thể phân biệt phân biệt ngải tiên với các cây họ gừng khác dựa vào đặc điểm của lá, hoa, quả, thân và rễ.

Ngải tiên là loại cây thân thảo. Thân cây ngải tiên có thể cao tới 1,5m, bên ngoài được bao bọc bởi nhiều bẹ lá xanh dài, bên trong xốp. Lá ngải tiên màu xanh, không có cuống, chiều dài trung bình khoảng 40cm, chiều rộng trung bình khoảng 10cm, có hình như mũi mác và mọc xen kẽ nhau. Mặt trên lá nhẵn bóng trong khi mặt dưới có nhiều lông nhỏ.

Hoa ngải tiên màu trắng, mọc thành từng cụm tập trung ở phần ngọn cây. Hoa gồm bốn cánh xòe ra giống như những cánh bướm rất đẹp. Nhụy hoa nằm ở trung tâm, mỗi hoa có từ 1 - 2 nhụy. Nhị hoa màu trắng, đài hoa và tràng hoa tương tự nhau, không có răng cưa và có dạng ống dài. Quả ngải tiên khi chín có màu vàng sậm.

Rễ của cây ngải tiên là loại rễ củ. Củ ngải tiên có kích thước nhỏ, màu trắng, vị cay và thơm, chia nhiều nhánh, nhìn tương tự như củ riềng.

Hình ảnh cây ngải tiên
Hình ảnh cây ngải tiên

Người ta chia ngải tiên thành một số loại như sau:

Củ ngải tiên
Củ ngải tiên

1.2. Đặc điểm của cây ngải đen

Cây ngải đen có bề ngoài khá giống nghệ vàng mà dân gian ta hay trồng, tuy nhiên phần gân lá có màu tía đậm hơn. Cây mọc thành chùm, thành bụi, độ cao trung bình từ 40 - 50cm. Lá ngải đen rộng như lá dong nhưng thuôn dài hơn. 

Khi cây lớn sẽ hình thành nên củ cái rồi từ đó phân nhánh ra thành nhiều củ nhỏ. Mỗi một cây ngải đen chỉ cho duy nhất một củ chính và khoảng 2 củ nhánh với kích thước khá nhỏ, chỉ từ 5 - 7cm như đốt ngón tay bình thường. Củ cứ duy trì kích thước như vậy và không thể phát triển to hơn được. Đây là một trong những lý do khiến củ ngải đen trở thành một dược liệu khá hiếm và có giá bán tương đối cao trên thị trường hiện nay.

Hình ảnh cây ngải đen
Hình ảnh cây ngải đen

Củ ngải đen có hình dáng tương tự như nghệ vàng nhưng ruột bên trong lại có màu tím sẫm đặc trưng và có vị khá đắng, các bạn hãy chú ý khi sử dụng nhé. Để phân biệt chính xác củ của cây ngải đen, bạn hãy chuẩn bị một quả trứng gà đã luộc chín rồi cắt một miếng ngải đen và đem chà lên vỏ quả gà. Chờ 10 phút sau bóc vỏ quả trứng ra nếu thấy lòng trắng chuyển sang màu đen thì đó chính là củ ngải chuẩn.

Củ ngải đen
Củ ngải đen

Khu vực phân bố của cây ngải đen chủ yếu ở các khu vực đồi núi và cao nguyên như Gia Lai, Lâm Đồng, Tây Nguyên,...

2. Củ ngải có tác dụng gì?

Mỗi loại củ ngải lại có thành phần hóa học khác nhau, do đó mà tác dụng mà mỗi loại mang đến cho sức khỏe con người cũng khác nhau. Cụ thể như sau:

2.1. Tác dụng của củ ngải tiên

Thành phần hóa học trong cây ngải tiên rất đa dạng, nhất là phần củ của cây rất giàu flavonoid, glycosid, steroid,... giúp kháng khuẩn đồng thời hỗ trợ điều trị một số bệnh lý như:

Tác dụng của củ ngải
Tác dụng của củ ngải

2.2. Tác dụng của củ ngải đen

Củ ngải đen là loại thảo dược quý hiếm, có tính ấm, giúp khử độc và phục hồi sức khỏe nhanh chóng. Thảo dược này có tác dụng quan trọng trong:

3. Các bài thuốc dân gian từ củ ngải

Qua phần trên của bài viết, có thể thấy công dụng của củ ngải đối với sức khỏe là rất đa dạng, sử dụng được trong nhiều trường hợp khác nhau. Để tìm hiểu cụ thể xem dân gian sử dụng củ ngải trị bệnh gì, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu ngay qua phần tiếp theo của bài viết này nhé.

3.1. Bài thuốc trị gout và các bệnh lý xương khớp khác

Sử dụng củ ngải là phương pháp hiệu quả để ngăn ngừa gout và những căn bệnh xương khớp khác chuyển biến nặng hơn hoặc trở thành thể mạn tính dai dẳng khó chữa. Để chữa các bệnh xương khớp bằng củ ngải, người bệnh có thể làm theo một trong hai cách sau đây:

Ngâm rượu

Sắc lấy nước uống

Củ ngải trị gout
Củ ngải trị gout

3.2. Bài thuốc trị bệnh tiêu hóa

Để điều trị các chứng đau bụng, đầy hơi, rối loạn tiêu hóa hay viêm đại tràng, bạn có thể áp dụng một trong các bài thuốc sau đây:

Ngoài việc sử dụng vị thuốc như trên, người đang gặp các vấn đề về đường tiêu hóa cũng cần xây dựng cho mình chế độ ăn uống hợp lý, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm để đạt được hiệu quả điều trị bệnh tốt nhất.

Củ ngải trị rối loạn tiêu hóa
Củ ngải trị rối loạn tiêu hóa

3.3. Bài thuốc trị vết rắn cắn và chấn thương

Để sử dụng cây ngải trị vết thương do rắn cắn, bạn có thể làm theo các bước như sau:

3.4. Bài thuốc hạ sốt bằng củ ngải

Bạn có thể hạ sốt nhanh chóng bằng củ ngải như sau:

3.5. Bài thuốc trị chứng kém ăn, mệt mỏi

Chuẩn bị: 160g ngải đen, 160g củ ấu, 16g đinh hương, 60g tam lăng, 20g thành bi, 20g thanh mộc hương, 16g bam mộc hương, 16g đăng tâm, 40g hạt cau, 20g cốc nha.

Cách thực hiện: Nghiền toàn bộ hỗn hợp dược liệu trên thành bột mịn rồi vo thành từng viên nhỏ. Sử dụng từ 8 - 12 viên mỗi ngày, có thể kết hợp với nước gừng sắc để có thể phát huy tối đa công dụng.

Củ ngải đen trị chứng mệt mỏi, kém ăn
Củ ngải đen trị chứng mệt mỏi, kém ăn

4. Lưu ý khi sử dụng củ ngải

Có thể thấy, củ ngải là dược liệu quý mang đến nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe. Tuy nhiên, tác dụng này nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào cơ địa từng người cũng như mức độ bệnh. Ngoài ra, trong quá trình sử dụng, để hạn chế những tác hại của củ ngải và tận dụng tối đa hiệu quả của thuốc, bạn cần chú ý một số trường hợp sau:

Trên đây là những thông tin cơ bản về củ ngải cũng như công dụng và cách dùng của cả 2 loại ngải tiên và ngải đen. Hãy sử dụng 2 vị thuốc này đúng cách để tận dụng được tối đa những lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe mà chúng mang lại nhé.

Kiên Minh kính chúc bạn và gia đình khỏe mạnh!

Xếp hạng: 3.6 (7 bình chọn)

Tin liên quan

Uống dây thìa canh có mất ngủ không? Tìm hiểu ngay
05/03/2024
Dây thìa canh là thảo dược không còn xa lạ với nhiều người bởi thành phần giàu dược chất quý và mang tới nhiều công dụng cho sức khỏe con người, nhất…
Những tác dụng của dây thìa canh mà không phải ai cũng biết
04/03/2024
Dây thìa canh là một trong cây cỏ thiên nhiên quý được sử dụng cực kỳ rộng rãi trong dân gian từ xa xưa. Trải qua hàng trăm năm nghiên cứu bởi…
Ăn cơm nguội có tốt không? Tại sao cơm nguội giàu tinh bột kháng?
08/04/2024
Độc giả có thể thấy ngạc nhiên nhưng theo các chuyên gia đầu ngành sinh lý học đường ruột Balazs Bajka - tại King’s College London cho rằng cơm nguội…