Rau đắng đất là gì? Công dụng, cách dùng và lưu ý khi sử dụng

05/08/2022

Mục lục [ Ẩn ]

Mặc dù chỉ là một loại rau dân dã, có thể dễ dàng bắt gặp ở bất cứ đâu nhưng rau đắng đất lại chính là một dược liệu quý mang đến nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe mà ít ai biết đến. Để có thêm nhiều thông tin thú vị về dược liệu này cũng như công dụng, cách dùng và cách sử dụng nó sao cho đúng, hãy cùng chúng tôi đọc ngay bài viết này nhé.

Ảnh: Tìm hiểu về rau đắng đất
Ảnh: Tìm hiểu về rau đắng đất

1. Đôi nét về rau đắng đất

1.1. Rau đắng đất là gì?

Tên khoa học: Glinus oppositifolius (L.) A. DC. Syn

Tên đồng nghĩa: Mollugo oppositifolia L

Thuộc họ: Phiên hạnh / Rau đắng đất (Aizoaceae).

Ngoài cái tên rau đắng đất, nó còn được biết đến với nhiều tên khác như: Rau đắng lá vòng, Mễ toái thảo, Thốc hoa túc mễ thảo,…

1.2. Đặc điểm hình dạng rau đắng đất

Rau đắng đất là loại thân thảo sống lâu năm. Thân cành mảnh, nhẵn, mọc bò lan và tỏa sát mặt đất. 

Lá rau đắng đất mọc vòng, gồm 2 - 5 lá kích thước không đều nhau, đôi khi có tới 6 lá. Lá có hình mác hẹp, thuôn dài, chiều dài trung bình từ 2 - 3cm, gồm 1 gân chính. Lá kèm có kích thước rất nhỏ và thường rụng sớm.

Hoa rau đắng đất màu lục nhạt, cuống dài, mọc tập trung 2 - 5 hoa ở phần nách lá. Hoa không có cánh, có nhị 5, nhụy gồm 3 vòi nhụy. Quả rau đắng đất dạng nang, bên trong chứa hạt hình thận. Mùa hoa và quả kéo dài từ tháng 4 đến tháng 7 hàng năm. Mỗi cây cho ra nhiều hoa và quả, tái sinh tự nhiên bằng hạt là chủ yếu.

Ảnh: Hình ảnh cây rau đắng đất
Ảnh: Hình ảnh cây rau đắng đất

1.3. Tính vị, công năng

Theo Đông y, dược liệu này có tính mát, vị đắng, quy kinh Bàng quang, có công năng lợi tiểu, hạ nhiệt, nhuận gan, khai vị, lợi tiêu hóa.

1.4. Phân bố

Đây là loài cây rất dễ mọc, bất cứ chỗ nào lúp xúp nước là có rau đắng đất mọc. Có thể dễ dàng bắt gặp nó đằng sau hè nhà, bờ ao, gần áng nước,... Cây đặc biệt thích hợp phát triển ở những khu vực đất cát pha nước. Cây ưa sáng, phân nhánh khỏe nên thường mọc thành từng mảng lớn, lấn át những loại cây cỏ khác. 

Trên thế giới, rau đắng đất chủ yếu phân bố ở các quốc gia có khí hậu nhiệt đới như Malaysia Ấn Độ, Campuchia, đảo Hải Nam Trung Quốc và cả Việt Nam. Tại nước ta, cây phát triển khắp từ Nam Định cho tới vùng Đồng bằng sông Cửu Long. 

1.5. Bộ phận sử dụng, cách thu hái, chế biến, bảo quản

Bộ phận sử dụng: Tất cả các bộ phận của cây rau đắng đất đều được sử dụng làm thuốc

Thu hái: Có thể thu hái dược liệu này quanh năm. Tuy nhiên, thời điểm tốt nhất để thu hoạch được cây với dược tính cao là khi nó chưa ra hoa.

Cách chế biến dược liệu: Rửa sạch đất cát, bụi bẩn trước khi sử dụng. Có thể dùng ngay dược liệu dưới dạng tươi hoặc phơi khô để dùng dần.

Bảo quản dược liệu: Nếu muốn bảo quản dược liệu tươi lâu hơn thì nên để trong ngăn mát tủ lạnh, có thể sử dụng trong vài ngày. Dược liệu khô có thể sử dụng dài ngày, tuy nhiên, cần giữ ở nơi khô ráo, thoáng mát để không bị ẩm mốc và tránh nơi ánh sáng trực tiếp .

1.6. Liều lượng và cách dùng

Liều lượng: Theo khuyến cáo, liều lượng khi dùng dạng tươi là 20 - 30g/ngày và dạng khô là 4 - 8g/ngày. Tuy nhiên liều dùng của mỗi người bệnh khác nhau là khác nhau. Nó phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe hiện tại cũng như một số vấn đề cần quan tâm khác, Do đó, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc người có chuyên môn trước khi sử dụng dược liệu này để tìm ra liều dùng thích hợp.

Ảnh: Sử dụng rau đắng đất đúng liều lượng
Ảnh: Sử dụng rau đắng đất đúng liều lượng

Cách dùng: Rau đắng đất được sử dụng dưới nhiều cách khác nhau. Người ra có thể dùng dưới dạng thuốc sắc, dùng đơn độc hoặc phối hợp cùng các vị thuốc khác; dùng đắp ngoài hoặc chế biến thành các món ăn.

1.7. Thành phần hóa học

Thành phần hóa học chủ yếu trong rau đắng đất là Triterpenoid, Flavonoid,  Saponin cùng một số nguyên tố khoáng như calcium, sulfate, chlorures nitrates, sắt,...  . Ngoài ra, mỗi bộ phận của cây lại chứa các thành phần khác nhau, cụ thể như sau:

2. Rau đắng đất có tác dụng gì?

Với thành phần hóa học như trên, người ta sử dụng rau đắng đất trị bệnh gì? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu ngay công dụng của rau đắng đất trong phần tiếp theo của bài viết nhé.

2.1. Tác dụng của rau đắng đất theo Y học hiện đại

Y học hiện đại đã nghiên cứu và chứng minh dược liệu này có những công dụng như sau:

Ảnh: Rau đắng đất hỗ trợ điều trị gout
Ảnh: Rau đắng đất hỗ trợ điều trị gout

2.2. Tác dụng của rau đắng đất theo Y học cổ truyền

Theo Đông y, rau đắng đất có công dụng lợi tiểu, nhuận gan, giải độc, tiêu viêm, sát trùng, trị ngứa. Sử dụng dược liệu để điều trị các bệnh như:

Ảnh: Rau đắng đất trị đau đầu
Ảnh: Rau đắng đất trị đau đầu

3. Các bài thuốc dân gian từ rau đắng đất

Ứng dụng những tác dụng tuyệt vời từ rau đắng đất, dân gian ta có nhiều bài thuốc khác nhau từ cây dược liệu quý này. Dưới đây là một số bài thuốc được nhiều người tin tưởng sử dụng để bạn tham khảo.

3.1. Bài thuốc điều trị gout và đau nhức xương khớp

Chuẩn bị: 500g rau đắng đất khô, 3 - 5 lít rượu 40 độ

Thực hiện: Rửa sạch dược liệu rồi cho vào bình thủy tinh ngâm cùng với rượu. Sau 1 tháng có thể lấy ra sử dụng, mỗi lần chỉ uống 1 ly nhỏ sau bữa ăn, mỗi ngày uống 2 lần. Kiên trì thực hiện như vậy 30 ngày sẽ thấy tình trạng đau nhức xương khớp do gout và các bệnh lý khác cải thiện nhanh chóng.

Ảnh: Bài thuốc trị bệnh xương khớp
Ảnh: Bài thuốc trị bệnh xương khớp

3.2. Bài thuốc bảo vệ gan và giúp giải độc gan

Chuẩn bị: Rau đắng đất, cỏ xước, dây khổ qua, ké đầu ngựa mỗi vị 6g; Nhân trần, dành dành mỗi vị 5g; Cam thảo 3g.

Thực hiện

3.3. Bài thuốc thanh nhiệt, lợi mật, nhuận gan

Chuẩn bị: Rau đắng đất 12g, Atiso 15g, hạt bìm bìm biếc 2g.

Thực hiện: Cho toàn bộ nguyên liệu vào sắc cùng 500ml nước cho đến khi cô cạn còn 200ml thì dừng lại. Uống trong ngày, mỗi ngày uống 1 thang.

3.4. Bài thuốc trị đau gan

Chuẩn bị: 100g rau đắng đất, 100g mướp đất

Thực hiện:

Ảnh: Bài thuốc trị đau gan
Ảnh: Bài thuốc trị đau gan

3.5. Bài thuốc trị mụn nhọt, mề đay, ghẻ lở

Chuẩn bị: Rau đắng đất tươi 200g

Thực hiện: Rau đắng đất sau khi rửa sạch đem giã nát rồi đắp trực tiếp lên vị trí da bị mụn nhọt hoặc ngứa ngáy.

4. Một số món ăn ngon từ rau đắng đất

Rau đắng đất không chỉ là dược liệu quý được sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian mà còn được dùng như một loại rau ăn. Dưới đây là 2 món ăn từ rau đắng đất thơm ngon, mới lạ để bạn tham khảo

4.1. Cháo cá lóc rau đắng đất

Chuẩn bị: 200g rau đắng, 100g gạo, 50g nấm rơm, 20g góc hành, gừng, tỏi băm, hành tím băm, gia vị (hạt nêm, đường, nước mắm)

Cách làm:

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu

Rang gạo để cháo có mùi thơm, cá lóc đem xát gừng và muối để khử mùi tanh rồi cắt khúc vừa ăn.

Bước 2: Chiên sơ cá

Sau khi phi thơm hành tỏi, cho cá vào chiên sơ cho săn. Tiếp đó, cho thêm nấm rơm vào và đảo sơ trong 5 phút cho thơm.

Bước 3: Nấu cháo

Cho cá lóc đã chiên sơ vào nồi, đổ thêm 1 lít nước, nấu đến khi chín vừa đủ thì vớt ra, tránh để bị nát. Sau đó, thêm gạo đã được rang vàng vào nồi nước nấu cá lóc, nấu đến khi gạo chín mềm.

Bước 4: Nêm gia vị

Khi cháo đã mềm, cho thêm nấm rơm và gia vị vừa đủ. Múc cháo ra tô, thêm hành phi, tiêu kèm theo đĩa cá lóc và rau đắng để ăn kèm.

Ảnh: Cháo cá lóc rau đắng đất
Ảnh: Cháo cá lóc rau đắng đất

4.2. Rau đắng đất xào thịt bò

Chuẩn bị: 300g rau đắng đất, 200g thịt bò, hành tây, tỏi, gia vị (muối, dầu ăn, nước tương, tiêu, đường)

Cách làm:

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu

Rau đắng loại bỏ gốc rồi rửa sạch, để ráo. Hành tây cắt thành miếng nhỏ khoảng 0,5cm. Tỏi băm nhuyễn

Bước 2: Ướp thịt bò

Thái thịt bò đã rửa sạch thành từng lát mỏng, ướp cùng chút nước tương, dầu ăn, tỏi trong 15 phút.

Bước 3: Xào thịt bò và rau đắng

Phi thơm tỏi rồi cho thịt bò vào xào với lửa to trong vòng 5 phút để thịt bò chín. Cho tiếp rau đắng, hành tây vào xào thêm 5 phút, nêm gia vị cho vừa ăn. Gắp ra đĩa và rắc thêm chút tiêu là bạn đã có ngay món thịt bò xào rau đắng thơm ngon, hấp dẫn.

Ảnh: Rau đắng đất xào thịt bò
Ảnh: Rau đắng đất xào thịt bò

5. Những lưu ý khi sử dụng rau đắng đất

Để hạn chế tác hại của rau đắng đất và sử dụng dược liệu này an toàn, hiệu quả, người bệnh cần chú ý một số điều sau:

Qua bài viết trên, chắc hẳn các bạn đã có thêm nhiều thông tin hữu ích về rau đắng đất rồi đúng không? Hãy sử dụng dược liệu này đúng cách để tận dụng được những lợi ích tuyệt vời mà nó mang đến cho sức khỏe nhé!

Xếp hạng: 5 (1 bình chọn)

Tìm sản phẩm

Đặt câu hỏi cho chuyên gia

Kết nối với chúng tôi

Cẩm nang sức khỏe

Xem thêm [+]
Góc nhìn tổng quan về bệnh tiểu đường
Bệnh tiểu đường đang ngày càng phổ biến, là gánh nặng y tế cho toàn xã hội và…
Bệnh gout và tất cả những điều bạn cần biết
Bệnh gout với tên gọi hán việt "thống phong" từ lâu đã được biết là một căn…
Cao gắm là gì? Bật mí toàn bộ thông tin về "sản phẩm vàng" trong cải thiện Gout
Bạn đã từng nghe thấy ai đó nhắc đến “chữa bệnh gout bằng cao gắm hay cao gắm…
Ảnh: Bệnh gút có ăn được măng không?
Măng là loại thực phẩm đã quá quen thuộc với người dân Việt Nam. Nó không chỉ…

Dược liệu xanh

Xem thêm [+]
Dây thìa canh - Thảo dược dành cho người bệnh tiểu đường
Dây thìa canh được xem là một trong những thảo dược quý hỗ trợ điều trị bệnh…
Cây lạc tiên - Dược liệu vàng cải thiện mất ngủ hàng đầu
Cây lạc tiên là loại cây thân thuộc, mọc hoang ở nhiều nơi tại Việt Nam. Tuy…
Giảo cổ lam – dược thảo diệu kỳ với nhiều lợi ích cho sức khoẻ
Chắc hẳn rằng bạn đã từng nghe rất nhiều người nhắc đến vị thuốc như cây Giảo…
Những tác dụng của dây thìa canh mà không phải ai cũng biết
Dây thìa canh là một trong cây cỏ thiên nhiên quý được sử dụng cực kỳ rộng…